Antikapitalisme is rechts.
Cultuurtheoreticus Mark Fisher schreef: “Het is makkelijker om je het einde van de wereld voor te stellen dan het einde van het kapitalisme”, en zo is het sinds enkele decennia.1 Sinds de jaren ’90 hebben we als maatschappij grote moeite ons voor te stellen dat er iets anders dan kapitalisme mogelijk is. Zelfs zonder dat antikapitalisme zichtbaarheid tekort komt — het dringt zelfs door tot grote commerciële producties zoals Pixars Wall•E — is het verbeelden van, toegankelijk maken van en bouwen aan het alternatief — socialisme — niet langer salonfähig. Kritieken op de fossiele industrie, fascische politici en rechtse influencers stapelen zich op, zonder dat de critici een alternatief systeem voorstellen voor het systeem dat al die ellende maakt.2
Dit leidt tot een breedgedragen gevoel van onmacht — geen apathie, geen cynisme — maar “reflectieve onmacht”. We raken er steeds meer van overtuigd dat we niets kunnen doen aan onze huidige situatie. En dit is een zichzelf vervullende voorspelling.3
Antikapitalistische gesprekken, lezingen, video’s, muziek, teksten en demonstraties kunnen instrumenteel zijn in iemands bewunstwording, maar zonder dat er een alternatief tegenover het kapitalisme wordt gesteld, houdt dit het huidige economische model in stand — en dat model is rechts.
- Mark Fisher, Kapitalistisch Realisme: is er geen alternatief? (Starfish Books 2022) p. 13. ↩︎
- Andrew Sage, ‘”Anti-Capitalism” is Capitalist’, Andrewism (9 juni 2021) <https://www.youtube.com/watch?v=-1ZK2-viyAo> ↩︎
- Mark Fisher, Kapitalistisch Realisme: is er geen alternatief? (Starfish Books 2022) p. 37. ↩︎